VPN nedir?
- Public internet üzerinden şifreli tünel ve private network erişimi.
- Trafiğin tümünü anonimleştiren consumer VPN ile kurumsal VPN'i ayır.
Kurumsal VPN türleri
- Remote access ve site-to-site.
- Client-based, browser-based ve modern ZTNA yaklaşımları.
Remote Access VPN nedir?
- Evden/seyahatten şirket ERP, File Server, RDP vb. erişim.
- Client, authentication ve policy katmanları.
Site-to-Site VPN nedir?
- İki firewall/router arasında subnet-to-subnet tünel.
- Merkez-şube ve on-prem ↔ AWS/Azure örneği.
IPsec nedir?
- IKE negotiation ve ESP kavramlarına yüksek seviye giriş.
- Şifreleme/integrity/DH parametrelerinin güncel güvenli önerilerle doğrulanması.
IKEv1 vs IKEv2
- Modern uyumluluk ve feature farkları; üretici/platform destek durumunu doğrula.
Phase 1 ve Phase 2
- FortiGate/IPsec terminolojisinde peer/authentication ve traffic selectors.
SSL VPN nedir?
- TLS tabanlı remote access yaklaşımı.
- FortiOS ve FortiGate model/sürüm desteğinin 2026 itibarıyla değişebileceğini özellikle resmi Fortinet dokümanından doğrula; ezberden 'her FortiGate destekler' yazma.
ZTNA nedir?
- Network'e geniş erişim yerine application/resource bazlı erişim.
- Identity/device posture ve least privilege.
VPN vs ZTNA
- Legacy application, file share ve site-to-site gibi VPN'in güçlü olduğu alanlar.
- Web/SaaS/app bazlı kontrollü erişimde ZTNA.
Split Tunnel nedir?
- Yalnız şirket trafiğini VPN'e gönderme.
- Bandwidth avantajı ve security visibility trade-off.
Full Tunnel nedir?
- Tüm internet trafiğinin şirket firewall'ından çıkması.
- Performans, bandwidth ve policy avantaj/dezavantaj.
VPN authentication
- Username/password, certificate, MFA.
- Local user yerine merkezi identity/Entra/RADIUS/LDAP senaryoları.
MFA neden kritik?
- Credential stuffing/brute force riskini azaltma.
- VPN gateway'in internet-facing bir servis olması.
Certificate-based VPN
- Machine/user certificate ve lifecycle.
- PKI operasyon maliyeti.
VPN policy ve least privilege
- VPN kullanıcılarının tüm LAN'a değil gerekli subnet/portlara erişmesi.
- Grup bazlı erişim.
VPN DNS
- Internal DNS resolution, split DNS ve suffix.
- VPN bağlı ama sunucu adı açılmıyor senaryosu.
Routing sorunları
- Overlapping subnet, missing route, asymmetric routing.
- Ev kullanıcısının 192.168.1.0/24 ağı ile şirket ağının çakışması örneği.
NAT ve VPN
- NAT traversal, policy NAT ve site-to-site'da yanlış NAT sonucu erişim problemleri.
MTU / MSS
- Encapsulation overhead, fragmentation ve 'bazı siteler/uygulamalar açılmıyor' senaryosu.
VPN performansı
- Internet upload/download, latency, firewall crypto throughput, packet loss.
- RDP/SMB gibi protokollerin WAN latency hassasiyeti.
VPN neden kopar?
- Idle timeout, rekey, internet geçişi, Wi-Fi, client, authentication, NAT.
- Loglarla root cause.
VPN logları ve troubleshooting
- IKE negotiation, authentication, route, policy, DNS sırasıyla kontrol.
- FortiGate diagnose komutlarını ayrı ileri cluster'a ayır.
Brute-force ve VPN güvenliği
- MFA, geo/IP restrictions, lockout/rate controls, local-in access, patching.
- İnternete açık VPN appliance'ların firmware güvenliğini güncel tutma.
Site-to-Site redundancy
- Dual ISP, redundant tunnel, route failover/BGP/static monitor.
- Cloud VPN'in çift tünel önerilerini sağlayıcı dokümanından doğrula.
AWS/Azure VPN
- Customer gateway, virtual gateway/VPN gateway, tunnel IP, routes.
- Cloud terminolojisini ayrı rehberlere böl.
VPN ile RDP
- 3389'u internete açmak yerine VPN üzerinden erişim.
- RDP güvenliğinin ayrıca MFA/NLA/patch gerektirmesi.
VPN ile File Server
- SMB'nin yüksek latency'de yavaş olabileceği.
- Büyük dosya ve sync alternatifi.
VPN istemci yönetimi
- FortiClient gibi client sürümleri, central EMS ihtiyacı, update.
- Ürün lisans/sürüm detayını doğrula.
En sık yapılan hatalar
- MFA olmadan internet-facing VPN.
- VPN grubuna tüm LAN
ALLerişimi. - Şube subnet'lerinin çakışması.
- Firmware vulnerability duyurularını takip etmeme.
- DNS ve route tasarımını planlamama.
Pillar içerisinde önerilen karşılaştırma tabloları
- Remote Access VPN vs Site-to-Site VPN
- IPsec vs SSL VPN
- VPN vs ZTNA
- Split Tunnel vs Full Tunnel
- IKEv1 vs IKEv2
- Password vs Certificate+MFA authentication
Gerçek hayat senaryoları
- Evden ERP ve File Server erişimi için kullanıcı bazlı remote access.
- Merkez ofis ile depo arasında site-to-site IPsec.
- FortiGate ile AWS VPC arasında redundant tünel.
- VPN kullanıcılarını departman grubuna göre farklı server subnet'lerine yetkilendirme.
- Çakışan 192.168.1.0/24 ev ağı nedeniyle internal server'a ulaşamayan kullanıcının sorunu.
Sık sorulan sorular
- VPN nedir?
- Remote access VPN nedir?
- Site-to-site VPN nedir?
- IPsec nedir?
- SSL VPN nedir?
- IKEv2 nedir?
- Phase 1 Phase 2 nedir?
- Split tunnel nedir?
- Full tunnel nedir?
- ZTNA nedir?
- VPN ile ZTNA farkı nedir?
- VPN MFA nasıl çalışır?
- VPN neden kopar?
- VPN bağlanıyor ama sunucuya erişmiyor neden?
- VPN DNS neden çalışmaz?
- VPN yavaş neden?
- VPN subnet çakışması nedir?
- Site-to-site VPN nasıl yedeklenir?
- VPN üzerinden RDP güvenli mi?
- FortiGate VPN brute force nasıl azaltılır?