Active Directory nedir?
- Active Directory Domain Services (AD DS) ile genel Active Directory ailesini ayır.
- Kullanıcı, bilgisayar, grup, servis ve kaynakların merkezi dizin/kontrol yapısı.
Workgroup ile domain farkı
- 10 bilgisayarlı bağımsız yapı ile 60 bilgisayarlı domain örneği.
- Merkezi politika, kimlik ve yetki avantajları.
Domain nedir?
- DNS namespace, domain name, forest ve trust kavramlarına giriş.
- İç domain ismi seçerken modern iyi uygulamaları güncel Microsoft rehberinden doğrula.
Forest ve tree nedir?
- Çoğu KOBİ için tek forest/tek domain sadeliği.
Domain Controller nedir?
- Authentication, directory database, replication ve DNS ilişkisi.
AD DS veritabanı ve SYSVOL
- NTDS.dit'in ne olduğu; gizli/hassas yapısını vurgula.
- SYSVOL'un GPO ve script dağıtımındaki rolü.
DNS neden Active Directory için kritiktir?
- AD istemcilerinin DC/service locator keşfinde DNS kullanması.
- Client DNS'in 8.8.8.8 gibi public DNS'e verilmesinin AD sorunlarına yol açabileceği senaryo.
LDAP nedir?
- Dizin sorgulama protokolü ve LDAPS kavramı.
- LDAP'ı Active Directory'nin kendisi sanmama.
Kerberos nedir?
- Ticket tabanlı kimlik doğrulama ve domain ortamındaki rolü.
- Time synchronization / SPN gibi ileri konuları cluster'a yönlendir.
NTLM nedir?
OU nedir?
- Administrative delegation ve GPO scope için organizasyon.
Security Group ve Distribution Group
- Yetkilendirmede grup kullanımı.
- AGDLP/AGUDLP gibi grup stratejilerini ayrı cluster'a aç.
Group Policy (GPO) nedir?
- Computer Configuration vs User Configuration.
- Domain/site/OU link, inheritance ve precedence.
GPO ile neler yapılabilir?
- Screen lock, Windows settings, Defender, firewall, mapped drive, printer, browser/Office policy.
- Her ayarı GPO ile zorlamanın bakım maliyeti.
GPO processing nasıl çalışır?
- LSDOU sırası, inheritance, enforced/block inheritance kavramlarına giriş.
- Loopback processing'i ayrı rehber öner.
Active Directory replication
- DC'ler arasındaki çoğaltma, site/link mantığı.
- Replication sorununun kullanıcı ve GPO etkileri.
FSMO roller
- Schema Master, Domain Naming Master, RID Master, PDC Emulator, Infrastructure Master.
Global Catalog
- Forest çapında arama ve logon/uygulama senaryolarındaki rolü.
AD Sites and Services
- Şube/merkez subnet eşlemesi, en yakın DC ve replication optimizasyonu.
Active Directory kullanıcı yaşam döngüsü
- Joiner/Mover/Leaver.
- Disable, delete, archive, group clean-up ve mailbox/file ownership bağlantısı.
Admin delegation
- Helpdesk'in tüm Domain Admin yetkisi almadan parola resetleyebilmesi.
- Delegation of Control örneği.
Privileged account yönetimi
- Günlük kullanıcı hesabı ile admin hesabını ayırma.
- Domain Admin üyeliğini minimumda tutma.
Local Administrator Password Solution (Windows LAPS)
- Yerel admin parolalarının benzersiz ve yönetilebilir tutulması.
- Güncel Windows LAPS davranışını Microsoft'tan doğrula.
Active Directory güvenlik sertleştirme
- Legacy protokoller, SMB signing, LDAP signing/channel binding, privileged groups, audit, patching.
- Değişikliklerin uyumluluk testi gerektirdiğini vurgula.
AD audit ve loglama
- Logon, account changes, group membership ve policy changes.
- Advanced Audit Policy kavramı.
Active Directory backup
- VM snapshot'ın tek başına AD backup stratejisi olmadığını vurgula.
Disaster recovery
- Bir DC kaybı, tüm DC'lerin kaybı, accidental deletion gibi farklı senaryolar.
- AD Recycle Bin'e giriş.
Active Directory Recycle Bin
- Yanlışlıkla silinen object recovery.
- Önceden enable edilme/davranış detayını güncel kaynaktan doğrula.
Active Directory ve Entra ID
- On-prem directory vs cloud identity.
- Entra Connect / Cloud Sync ve hybrid identity kavramlarına giriş.
Cihazları domaine alma
- DNS, saat, network erişimi, computer account.
- Join öncesi local profile migration ihtiyacı.
Domain migration / yeniden yapılandırma
- Workgroup → domain, eski domain → yeni domain, forest migration.
- Profile, SID, permissions, application dependency riskleri.
Active Directory sağlık kontrolü
- Replication, DNS, time, event logs, SYSVOL, backup, privileged groups.
En sık yapılan hatalar
- Tek DC, yanlış DNS, herkese Domain Admin, Default Domain Policy'yi her amaçla şişirmek.
- Departman OU'su ile yetki grubunu karıştırmak.
- Eski kullanıcı ve bilgisayar hesaplarını yıllarca tutmak.
Pillar içerisinde önerilen karşılaştırma tabloları
- Workgroup vs Active Directory Domain
- Active Directory vs Microsoft Entra ID
- OU vs Security Group
- Domain Controller vs DNS Server
- Kerberos vs NTLM
- Local Policy vs Domain GPO
- Tek Domain Controller vs çoklu Domain Controller
Gerçek hayat senaryoları
- 60 bilgisayarlı ofiste local kullanıcı hesaplarından domain'e geçiş.
- Helpdesk'e yalnızca parola reset yetkisi delegasyonu.
- İstanbul ve Konya şubeleri için AD Sites & Services tasarımı.
- Eski çalışan hesaplarının, grup üyeliklerinin ve file server erişimlerinin temizlenmesi.
- İkinci Domain Controller ekleyerek DNS ve kimlik servisinde dayanıklılığı artırma.
Sık sorulan sorular
- Active Directory nedir?
- Domain Controller nedir?
- Domain nedir?
- Forest nedir?
- OU nedir?
- GPO nedir?
- DNS neden Active Directory için önemlidir?
- LDAP nedir?
- Kerberos nedir?
- NTLM nedir?
- FSMO rolleri nelerdir?
- Bir şirkette kaç Domain Controller olmalı?
- Active Directory yedeklenir mi?
- AD Recycle Bin nedir?
- Active Directory ile Entra ID aynı mı?
- Windows LAPS nedir?
- Domain Admin kimlere verilmelidir?
- GPO neden uygulanmıyor?
- Active Directory replication nedir?
- Bilgisayar domaine nasıl alınır?